
Prowokacja czy może inna optyka. Umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, do końca ich umiłował (J 13,1). Zaprosił więc swoich na paschalną Ucztę miłości. Wykonawszy wszystko, „czego przepis prawny chciał”, odmówił dziękczynienie i złożył pierwszą i jedyną ofiarę Nowego Przymierza, swoje Ciało i Krew pod postaciami Chleba i Wina, z darów ludzkich,...
Gdyby ktoś mi powiedział kilkanaście lat wcześniej, że spotkam tak barwne osoby na swojej drodze i przeprowadzę z każdą z nich wywiad, pokiwałbym głową i postukałbym się palcem w czoło. Kalejdoskop to trafne określenie, ponieważ mamy tutaj dość szerokie spektrum tematów – od spraw duchowych, na sztuce kaligrafii kończąc. Muszę przyznać otwarcie, że strach...
Ambroży z Mediolanu (340–397) to jeden z najwybitniejszych ojców Kościoła piszących po łacinie. Był nie tylko sprawnym politykiem, duszpasterzem, animatorem życia społecznego, ale także, wbrew opinii niektórych badaczy jego spuścizny, dobrym teologiem. Wydaje się, że krytyczne...
Na prezentowany tom złożyły się studia, artykuły i referaty, głoszone i publikowane przez Leclercqa od połowy lat 50. Pierwsza część zarysowuje pewne kluczowe zjawiska zachodzące w rozwoju ruchu monastycznego pomiędzy VI a przełomem XI i XII w.: św. Benedykt i jego rola w...
Niniejszy tom jest kontynuacją dzieła U źródeł monastycyzmu chrześcijańskiego, poświęconego przede wszystkim źródłom monastycyzmu. Zbiór ten również zawiera artykuły dotyczące monastycyzmu, jednak teksty wchodzące w jego skład poświęcone są – ogólnie rzecz biorąc – duchowości...
Pierwszy z publikowanych tomów zawiera teksty poświęcone historii i duchowości monastycyzmu wschodniego. Na szczególną uwagę zasługują zwłaszcza cztery teksty otwierające zbiór: „Celibat u Esseńczyków”, „Filon i początki monastycyzmu”, „Nazwa «agapetki»” oraz „Monastycyzm a...
Istnieje okres dziejów chrystologii, który nie cieszy się uwagą historyków doktryny: ten mianowicie, który rozciąga się między epoką wielkich soborów a czasami mistrzów scholastyki. Otóż w ciągu tych siedmiu wieków (od szóstego do końca dwunastego) chrystologia zachodnia...
Sprawa związana z poglądami Lucyfera jest niezwykle ciekawa z punktu widzenia biografii Hieronima. Ten ostatni bowiem został wyświęcony na kapłana przez Paulina, który z kolei otrzymał święcenia episkopatu od Lucyfera. Mimo tego Strydończyk nie sympatyzował z poglądami...
Cezary z Arles urodził się w 470 r. w Cabillonensis (obecnie Chalon-sur-Saône) prawdopodobnie w rodzinie o rzymskim rodowodzie i już chrześcijańskiej. Młodość spędził w klasztorze na jednej z wysp Leryńskich, następnie, z powodu słabego zdrowia, udał się do Arles, gdzie...
Święty German i św. Genowefa żyli w okresie dynamicznych zmian w sytuacji politycznej Galii północnej i Brytanii, a także w życiu codziennym ich mieszkańców. Nastąpiło załamanie władzy dworu cesarskiego i jego lokalnych przedstawicieli. Doszło do bezprecedensowych najazdów...
W niniejszym tomie wydajemy trzy łacińskie pisma polemiczne z końca IV stulecia autorstwa św. Hieronima (ok. 347–419). W dziele Przeciw Jowinianowi tematyka dziewictwa wysuwa się na pierwszy plan w aspekcie jego relacji do małżeństwa, w piśmie Przeciw Helwidiuszowi – w...
Studia poświęcone refleksji o Bogu oraz relacji pomiędzy Bogiem a człowiekiem nieodzownie prowadzą do rozmyślania nad rolą obrzędów. Można je w odmienny sposób pojmować, lecz nie da się ich pominąć. Pomiędzy świętymi czynnościami różne kultury i epoki umieszczały rytuały...
W zachowanej spuściźnie Augustyna znajduje się tylko jeden list adresowany do Possydiusza. To krótkie pismo, którego nie potrafimy dokładnie datować, jest pośpiesznie zredagowaną odpowiedzią na list Possydiusza, w którym radził się on biskupa Hippony na temat tego, jak...
Tomasz (Paweł) Giustiniani przychodzi na świat w Wenecji 15 czerwca 1476 r. jako syn palatyna Franceska i Paoli Malipiero. Jesienią 1493 r. udaje się do Padwy, by studiować filozofię, i pozostaje tam aż do lata 1504 r., kiedy to powraca do rodzinnej miejscowości, aby...
Beda Czcigodny był jednym z bardziej poczytnych autorów w średniowieczu; cieszył się wielkim autorytetem i wymieniano go jednym tchem z innymi ojcami Kościoła. Obecnie jednak jest całkowicie nieznany w środowisku polskim – do tego stopnia, że nawet jego imię budzi ogólne...
Święty Bazyli Wielki (ok. 329–379 r.) urodził w głęboko religijnej rodzinie w Cezarei Kapadockiej. Trójka jego rodzeństwa (Grzegorz z Nyssy, Piotr z Sebasty i Makaryna Młodsza) również została wyniesiona na ołtarze. Od młodych lat kształcił się w zakresie filozofii oraz...
Czerpiąc z wielkiego korpusu dzieł Giustinianiego, na stronicach niniejszego tomu chcemy przedstawić małą próbkę jego solilokwiów. Ograniczymy się tutaj do napisanych w młodości, a zwłaszcza do tych, które zostały datowane przez samego autora. Oto ich wykaz: – Rozmyślanie o...
Zaczerpnąwszy z wielkiego korpusu dzieł Giustinianiego, przedstawiamy w niniejszym tomie to, co napisał na temat najświętszej Eucharystii. Do niektórych z tekstów, które bierzemy tutaj pod uwagę, odniósł się już Łukasz z Hiszpanii i przede wszystkim – z nutą entuzjazmu i...
W niniejszym tomie chcielibyśmy przedłożyć uwadze życzliwych czytelników trzy teksty wydobyte z rękopiśmiennej spuścizny Pawła Giustinianiego. Pierwszy, napisany ręką Wincentego (później, w eremie, Piotra) Quiriniego, to precyzyjny wykaz wszystkich szczegółów, co do których...
Epithalamium sive Explanatio in Canticis Canticorum (dalej: De Epithalamio) Grzegorza z Elwiry (IV w.) uważane jest za najstarszy komentarz do Pieśni nad pieśniami napisany po łacinie, który przetrwał do naszych czasów. Starsze komentarze: Wiktoryna z Patawii (250–303) i...