Fundamentem, na którym zbudowane są konferencje i publikacje o. Włodzimierza Zatorskiego OSB, była niezmiennie Reguła św. Benedykta oraz tradycja duchowości monastycznej, które stanowią zarówno historyczne podwaliny kultury, jak i inspirację dla współczesnego życia duchowego. Przeglądając zachowane materiały po o. Włodzimierzu, odnaleźliśmy zbiór tekstów zgłębiających temat duchowości benedyktyńskiej. Treść tych tekstów, nawiązująca do innych publikacji, takich jak Komentarz do Reguły św. Benedykta czy Dziesięciokrąg, otwiera przed czytelnikiem nowe perspektywy refleksji nad życiem wspólnotowym, modlitwą i pracą w duchu benedyktyńskim.

Zebrane teksty postanowiliśmy wydać w ramach serii Ora et labora, która ma na celu prezentację autorów benedyktyńskich oraz pogłębione zrozumienie historii i duchowości benedyktyńskiej, będących drogowskazem do życia skoncentrowanego na Bogu.

W niniejszej publikacji czytelnik znajdzie bogaty przegląd myśli i praktyk wynikających z tradycji monastycznej, które stanowią fundament życia i duchowości benedyktyńskiej. Teksty autorstwa o. Włodzimierza Zatorskiego OSB ukazują, jak od czasów św. Benedykta reguła życia wspólnotowego oraz duchowość oparta na modlitwie i pracy stają się drogowskazami dla współczesnego człowieka poszukującego głębszego sensu istnienia. W książce poruszane są między innymi takie tematy, jak:

1. Znaczenie Reguły i wspólnoty.
2. Modlitwa jako nieustanne słuchanie Boga.
3. Benedyktyński styl pracy.
4. Współczesne wyzwania a dziedzictwo monastyczne.

Publikacja stanowi nie tylko zbiór rozważań teoretycznych, ale także praktyczny przewodnik dla wszystkich, którzy pragną odnaleźć w codzienności drogę do Boga w duchu Reguły św. Benedykta. Lektura refleksji o. Włodzimierza Zatorskiego OSB zaprasza do rozważań nad istotą bycia uczniem w szkole życia, w której każdy aspekt – od pracy, przez modlitwę, po wzajemny szacunek – staje się narzędziem prowadzącym ku pełni duchowej wolności i autentycznemu spotkaniu z Bogiem.

Mamy nadzieję, że książka Duchowość benedyktyńska pomoże w głębszym zrozumieniu, jak tradycja benedyktyńska nie tylko kształtowała historię kultury europejskiej, ale nadal oferuje cenne wskazówki dla współczesnego człowieka, dla którego wartości takie jak pokora, wspólnota i posłuszeństwo stanowią solidne fundamenty rozwoju duchowego i osobistego.

„Czy [nowicjusz] prawdziwie szuka Boga” to słowa św. Benedykta z Reguły (RB 58,7) opisujące, na co ma zawracać uwagę starszy mnich opiekujący się kandydatami do stanu mniszego. W rozdziale Reguły mówiącym o zasadach przyjmowania nowych osób do klasztoru podane są kryteria, które mają pomóc rozeznać, czy dana osoba ma powołanie mnisze. Pierwszym z nich jest umiejętność poszukiwania Boga.

Prawdziwy mnich ma tylko jedno pragnienie – wyrzec się siebie i iść za Chrystusem. Iść za Nim wszędzie, bo pragnie się tylko Jego. Dlatego pierwsi mnisi wychodzili na pustynię, dzięki czemu oddalali się od wszystkiego, żeby móc znaleźć Boga. Pragnienie Go to największe i jedyne pragnienie mnicha. Pustynia zaś miała sprawić, że będzie żył z Bogiem sam na sam. Człowiek zostaje mnichem nie dla siebie, ale dla Boga, a pośrednio też dla Kościoła. O osobie żyjącej życiem monastycznym mówi się, że jest kimś, kto szuka Boga. Każdy chrześcijanin jest do tego wezwany, ale mnich uczynił z tego styl życia.

Jeśli wybiera taki sposób przeżywania doczesności także dla Kościoła, to oznacza, że wspólnota monastyczna również jest miejscem, gdzie może spotkać Boga. Święty Benedykt uważał cenobitów, czyli żyjących we wspólnocie, za najdzielniejszy rodzaj mnichów (zob. RB 1,13). Duchowość benedyktyńska zasadza się na szukaniu Boga we wspólnocie, „pod regułą i opatem” (RB 1,2), jak powie św. Benedykt. Mnich, który zgodnie z nią żyje, realizuje swoje życie w określonym klasztorze i tamtejszej wspólnocie bratniej. Słusznie porównuje się ją do rodziny, z racji ślubów, które mnisi składają, i jest ona przestrzenią, w której benedyktyn prawdziwie szuka Boga.

Niniejsza pozycja jest zbiorem artykułów mnichów tynieckich z lat osiemdziesiątych, wydanych w tzw. serii z mniszkiem, obecnie już nieistniejącej. Tom 1 składa się z tekstów poświęconych duchowości benedyktyńskiej. Tom 2 będzie poświęcony ślubom mniszym. Artykuły tutaj zawarte ukazują istotne elementy powołania monastycznego a zarazem są świadectwem starszych braci, którzy żyli przed nami. Śmiało można powiedzieć, że to tradycja naszych ojców. W życiu mniszym była ona w wielkim poszanowaniu i uchodziła za wzór postępowania. Mamy nadzieję, że książka ta będzie nie tylko pomocą w rozeznaniu powołania, ale również przybliży wszystkim duchowość benedyktyńską / Brunon Koniecko OSB

„Gdy... nowa ziemia rodziła się w bólu” – z Hymnu Godziny Czytań na dzień św. Benedykta.

Dobry gospodarz wybiera zawsze ze swego skarbca rzeczy nowe i stare. W historii zbawienia stare mają wciąż blask młodości i dlatego nie wahamy się jeszcze raz sięgnąć do postaci z szóstego wieku – świętego Benedykta, który stał na przełomie starożytności i średniowiecza, uczestnicząc w tym rodzeniu się nowej ziemi, stojąc u kolebki nowej Europy i obdarzając ją bogatą w trwałe wartości Regułą.

Z całą pewnością i dzisiaj ludzkość stoi na znaczącym zakręcie swych dziejów. Niebywały postęp techniczny; zwłaszcza w dziedzinie informatyki i wytwarzania dóbr, rosnąca dysproporcja między bogactwem a biedą w skali indywidualnej i globalnej w połączeniu z zanikiem wartości etycznych u tak wielu ludzi, może doprowadzić do zmian w świecie na niewyobrażalną skalę. Jak się w tym wszystkim nie pogubić? Święty Benedykt chce dopomóc, wskazując nieustannie od z górą półtora tysiąca lat na modlitwę, pracę i szanowanie drugiego człowieka. Prosta to w zasadzie recepta, a jakże trudna do stosowania. Widzimy, co się dzieje, gdy programowo usuwa się z życia człowieka wymiar Absolutu, gdy pracować się nie chce lub przeciwnie tworzy się z pracy nowego bożka, gdy przy przekształceniach na wszystkich płaszczyznach życia ludzkiego nie szanuje się człowieczej godności. Święty Benedykt zdaje się wzywać: Idźcie sprawdzoną drogą. Zapewnia wam ona pokój we wszystkich jego aspektach.

Przedstawiamy Drogim Czytelnikom kolejne wydanie książki (poprzedni tytuł: "Święty Benedykt" oraz w osobnej publikacji wydaliśmy "Historia i symbolika medalika św. Benedykta"), którą przed laty napisał nasz Współbrat, śp. Ojciec Paweł Sczaniecki. Jego szeroka wiedza, którą dzielił się chętnie ze wszystkimi, Jego osobowość, styl bycia, kaznodziejstwo – to wszystko jeszcze w pewien sposób trwa w atmosferze Opactwa. Niech więc na nowo jeszcze wyraźniej zabrzmi to, co napisał był o ukochanym przez siebie i przez nas Założycielu.

Założeniem naszym jest dostarczyć ludziom materiału do rozważań nad sensem życia współczesnego człowieka w czasie wielkich przemian, gdy nasza nowa ziemia „rodzi się w bólu”. Może za mało było w Polsce monastycznego czynnika w spojrzeniu na życie duchowe i możliwości rozwijania go w różnych środowiskach. Próbujemy przybliżać naszym Czytelnikom świadectwa zarówno dawnych mnichów, jak i tych, którzy dzisiaj nazywają siebie mnichami, choć realizują życie monastyczne w sposób różniący się od tego, co było przed laty.

Pierwsze i ostatnie słowo Reguły św. Benedykta, to „Słuchaj... dojdziesz”. Przedstawiając tę książkę, proponujemy: „Przeczytaj – skorzystasz”.

Czy jestem prawdziwą córką św. Benedykta? Rekolekcje dadzą nam odpowiedź. Na samym ich początku starajmy się wniknąć w myśl rekolekcjonisty. Będzie on mówił o życiu monastycznym, benedyktyńskim. Starajmy się jak najgłębiej pojąć jego myśli i swoje powołanie, lecz bez przesady – swobodnie. Zauważyłem, że czasem niektóre dusze są tak napięte, że tracą pogodę wewnętrzną – niech ona będzie jak największa. I requies – odpoczynek. Odpoczynek od wszystkiego, co jest poza naszym życiem, dlatego bardzo proszę o zachowanie milczenia zewnętrznego i wewnętrznego. Niech nasza wyobraźnia nie buja w obłokach. Zamilknijmy, aby Bóg mówił do serca, aby swobodny miał dostęp do naszych dusz. Proszę z góry, byście były uległe, byście przyjęły słowa Boże, tzn. to, co mówi rekolekcjonista i to, co sam Bóg mówi: czy w czytaniu, czy w Oficjum; uległe również wobec wymagań Bożych. Bóg ma swoje wymagania i niechętnie daje spokój duszy, kiedy chce od niej czegoś. Każdy z nas ma swoje słabe strony: może w tej duchowej budowie są pewne niebezpieczne pęknięcia. Aby ta budowa trzymała się mocno i swobodnie, trzeba ją zabezpieczyć. To są wstępne warunki.

Święty nasz Zakonodawca pisał Regułę dla „szkoły służby Bożej”. W życiorysie św. Benedykta, napisanym przez św. Grzegorza Wielkiego, czytamy, że mąż Boży nie mógł inaczej postępować niż nauczał. Jako dobry przewodnik dał nam doskonały regulamin. Teraz pytam: czy zdajemy sobie doskonale sprawę, na czym polega nasze życie zakonne? Przede wszystkim mamy urządzić szkołę służby Bożej, więc klasztor nie jest ani domem wypoczynkowym, ani przytułkiem dla starców, ani domem handlowym (zwłaszcza po wojnie jest do tego inklinacja), tak samo nie jest akademią, ale miejscem, gdzie dusza poznaje Boga przez życie zakonne. Jeżeli szczególnie w nowicjacie mamy zdobyć wprawę do duchowych zmagań, to można powiedzieć, że całe życie zakonne jest ustawicznym nowicjatem. Każda szkoła ma swój program. Święty Benedykt spodziewa się, że program ten nie będzie za ciężki (jego Reguła w porównaniu z innymi jest najłagodniejszą). On – nauczyciel i ojciec – na samym początku zwraca uwagę swemu uczniowi: „Słuchaj, synu, nauk mistrza i nakłoń [ku nim] ucho swego serca. Napomnienia łaskawego ojca przyjmuj chętnie i wypełniaj skutecznie” (RB Prol. 1). On wie, że uczeń czasem może być roztargniony, dlatego przypomina: uważaj, słuchaj, nakłoń ucha! Wypada mu odpowiedzieć przez uległe nasze usposobienie. Lecz również na samym początku, mówi jakie będzie nasze pierwsze zadanie: powrót do Boga przez trud posłuszeństwa! Ponieważ człowiek zgrzeszył przez nieposłuszeństwo, i to już od zarania swego życia, dlatego nawet i w klasztorze grzech będzie mu zawsze towarzyszył, zawsze będzie przeciwko niemu. Święty Benedykt, wiedząc, że jesteśmy tak skłonni do samowoli, mówi o „trudzie posłuszeństwa”, a później powie o bonum obedientiæ, „o dobru posłuszeństwa”. Z chwilą, gdy dusza wróci do swego Boga przez trud posłuszeństwa, cała jej przeszłość zostaje zmazana, naprawiona / Karol van Oost OSB

Opracowania na podstawie dostępnego w bibliotece klasztoru maszynopisu dokonały Mniszki Benedyktynki od Nieustającej Adoracji Najświętszego Sakramentu (Sakramentki) w Warszawie oraz benedyktyni tynieccy

Suscipe me, Domine to początek formuły z Reguły św. Benedykta, przeznaczonej na moment składania ślubów monastycznych. W całości brzmi ona następująco: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum et vivam, et ne confundas me ab expectatione mea – „Przyjmij mnie, Panie, według Twej obietnicy, a żyć będę. I nie zawiedź nadziei mojej” (RB 58, 21). Są to słowa z Psalmu 118 i w trakcie obrzędu profesji monastycznej wypowiada się je po modlitwie konsekracyjnej. Mnich wyraża nimi oddanie siebie Bogu na służbę, zaufanie, że On przyjmie jego profesję. Ślubujący wierzy, że będzie w stanie je wypełnić tylko z pomocą łaski Bożej, dlatego całą swoją nadzieję pokłada właśnie w Nim. Zarazem uznaje, że śluby, które składa, nie są celem życia człowieka (tym bowiem jest zbawienie); wierzy natomiast, że są środkiem, dzięki któremu dojdzie do Boga.

Wszystkie polskie klasztory benedyktyńskie należą do Benedyktyńskiej Kongregacji Zwiastowania. Zgodnie z jej Konstytucjami formuła profesji monastycznej brzmi następująco:

Dzisiaj, dnia... roku..., ja, brat N.N. z diecezji... ślubuję na trzy lata (lub: rok, bądź uroczyście) stałość, obyczaje monastyczne i posłuszeństwo według Reguły świętego Benedykta i Konstytucji Kongregacji Zwiastowania, w klasztorze /opactwie... przed Bogiem i Jego Świętymi, w obecności Przewielebnego Ojca..., Opata tego klasztoru i jego mnichów.

Złożenie tej profesji pociąga za sobą prawa i obowiązki dotyczące czystości, ubóstwa, posłuszeństwa i życia wspólnego. Artykuły zawarte w niniejszym zbiorze wyjaśniają znaczenie biblijne i teologiczne ślubów monastycznych. Ukazują ich wielką wartość, która ma przyczynić się do osiągnięcia zbawienia przez tych, którzy zdecydowali się iść ich drogą. Mamy nadzieję, że książka ta będzie nie tylko pomocą w rozeznaniu powołania, ale również przybliży wszystkim charakter i istotę ślubów benedyktyńskich / Brunon Koniecko OSB

Fundamentem, na którym zbudowane są konferencje i publikacje o. Włodzimierza Zatorskiego OSB, była niezmiennie Reguła św. Benedykta oraz tradycja duchowości monastycznej, które stanowią zarówno historyczne podwaliny kultury, jak i inspirację dla współczesnego życia duchowego. Przeglądając zachowane materiały po o. Włodzimierzu, odnaleźliśmy zbiór tekstów zgłębiających temat duchowości benedyktyńskiej. Treść tych tekstów, nawiązująca do innych publikacji, takich jak Komentarz do Reguły św. Benedykta czy Dziesięciokrąg, otwiera przed czytelnikiem nowe perspektywy refleksji nad życiem wspólnotowym, modlitwą i pracą w duchu benedyktyńskim.

Zebrane teksty postanowiliśmy wydać w ramach serii Ora et labora, która ma na celu prezentację autorów benedyktyńskich oraz pogłębione zrozumienie historii i duchowości benedyktyńskiej, będących drogowskazem do życia skoncentrowanego na Bogu.

W niniejszej publikacji czytelnik znajdzie bogaty przegląd myśli i praktyk wynikających z tradycji monastycznej, które stanowią fundament życia i duchowości benedyktyńskiej. Teksty autorstwa o. Włodzimierza Zatorskiego OSB ukazują, jak od czasów św. Benedykta reguła życia wspólnotowego oraz duchowość oparta na modlitwie i pracy stają się drogowskazami dla współczesnego człowieka poszukującego głębszego sensu istnienia. W książce poruszane są między innymi takie tematy, jak:

1. Znaczenie Reguły i wspólnoty.
2. Modlitwa jako nieustanne słuchanie Boga.
3. Benedyktyński styl pracy.
4. Współczesne wyzwania a dziedzictwo monastyczne.

Publikacja stanowi nie tylko zbiór rozważań teoretycznych, ale także praktyczny przewodnik dla wszystkich, którzy pragną odnaleźć w codzienności drogę do Boga w duchu Reguły św. Benedykta. Lektura refleksji o. Włodzimierza Zatorskiego OSB zaprasza do rozważań nad istotą bycia uczniem w szkole życia, w której każdy aspekt – od pracy, przez modlitwę, po wzajemny szacunek – staje się narzędziem prowadzącym ku pełni duchowej wolności i autentycznemu spotkaniu z Bogiem.

Mamy nadzieję, że książka Duchowość benedyktyńska pomoże w głębszym zrozumieniu, jak tradycja benedyktyńska nie tylko kształtowała historię kultury europejskiej, ale nadal oferuje cenne wskazówki dla współczesnego człowieka, dla którego wartości takie jak pokora, wspólnota i posłuszeństwo stanowią solidne fundamenty rozwoju duchowego i osobistego.

„Gdy... nowa ziemia rodziła się w bólu” – z Hymnu Godziny Czytań na dzień św. Benedykta.

Dobry gospodarz wybiera zawsze ze swego skarbca rzeczy nowe i stare. W historii zbawienia stare mają wciąż blask młodości i dlatego nie wahamy się jeszcze raz sięgnąć do postaci z szóstego wieku – świętego Benedykta, który stał na przełomie starożytności i średniowiecza, uczestnicząc w tym rodzeniu się nowej ziemi, stojąc u kolebki nowej Europy i obdarzając ją bogatą w trwałe wartości Regułą.

Z całą pewnością i dzisiaj ludzkość stoi na znaczącym zakręcie swych dziejów. Niebywały postęp techniczny; zwłaszcza w dziedzinie informatyki i wytwarzania dóbr, rosnąca dysproporcja między bogactwem a biedą w skali indywidualnej i globalnej w połączeniu z zanikiem wartości etycznych u tak wielu ludzi, może doprowadzić do zmian w świecie na niewyobrażalną skalę. Jak się w tym wszystkim nie pogubić? Święty Benedykt chce dopomóc, wskazując nieustannie od z górą półtora tysiąca lat na modlitwę, pracę i szanowanie drugiego człowieka. Prosta to w zasadzie recepta, a jakże trudna do stosowania. Widzimy, co się dzieje, gdy programowo usuwa się z życia człowieka wymiar Absolutu, gdy pracować się nie chce lub przeciwnie tworzy się z pracy nowego bożka, gdy przy przekształceniach na wszystkich płaszczyznach życia ludzkiego nie szanuje się człowieczej godności. Święty Benedykt zdaje się wzywać: Idźcie sprawdzoną drogą. Zapewnia wam ona pokój we wszystkich jego aspektach.

Przedstawiamy Drogim Czytelnikom kolejne wydanie książki (poprzedni tytuł: "Święty Benedykt" oraz w osobnej publikacji wydaliśmy "Historia i symbolika medalika św. Benedykta"), którą przed laty napisał nasz Współbrat, śp. Ojciec Paweł Sczaniecki. Jego szeroka wiedza, którą dzielił się chętnie ze wszystkimi, Jego osobowość, styl bycia, kaznodziejstwo – to wszystko jeszcze w pewien sposób trwa w atmosferze Opactwa. Niech więc na nowo jeszcze wyraźniej zabrzmi to, co napisał był o ukochanym przez siebie i przez nas Założycielu.

Założeniem naszym jest dostarczyć ludziom materiału do rozważań nad sensem życia współczesnego człowieka w czasie wielkich przemian, gdy nasza nowa ziemia „rodzi się w bólu”. Może za mało było w Polsce monastycznego czynnika w spojrzeniu na życie duchowe i możliwości rozwijania go w różnych środowiskach. Próbujemy przybliżać naszym Czytelnikom świadectwa zarówno dawnych mnichów, jak i tych, którzy dzisiaj nazywają siebie mnichami, choć realizują życie monastyczne w sposób różniący się od tego, co było przed laty.

Pierwsze i ostatnie słowo Reguły św. Benedykta, to „Słuchaj... dojdziesz”. Przedstawiając tę książkę, proponujemy: „Przeczytaj – skorzystasz”.

Czy jestem prawdziwą córką św. Benedykta? Rekolekcje dadzą nam odpowiedź. Na samym ich początku starajmy się wniknąć w myśl rekolekcjonisty. Będzie on mówił o życiu monastycznym, benedyktyńskim. Starajmy się jak najgłębiej pojąć jego myśli i swoje powołanie, lecz bez przesady – swobodnie. Zauważyłem, że czasem niektóre dusze są tak napięte, że tracą pogodę wewnętrzną – niech ona będzie jak największa. I requies – odpoczynek. Odpoczynek od wszystkiego, co jest poza naszym życiem, dlatego bardzo proszę o zachowanie milczenia zewnętrznego i wewnętrznego. Niech nasza wyobraźnia nie buja w obłokach. Zamilknijmy, aby Bóg mówił do serca, aby swobodny miał dostęp do naszych dusz. Proszę z góry, byście były uległe, byście przyjęły słowa Boże, tzn. to, co mówi rekolekcjonista i to, co sam Bóg mówi: czy w czytaniu, czy w Oficjum; uległe również wobec wymagań Bożych. Bóg ma swoje wymagania i niechętnie daje spokój duszy, kiedy chce od niej czegoś. Każdy z nas ma swoje słabe strony: może w tej duchowej budowie są pewne niebezpieczne pęknięcia. Aby ta budowa trzymała się mocno i swobodnie, trzeba ją zabezpieczyć. To są wstępne warunki.

Święty nasz Zakonodawca pisał Regułę dla „szkoły służby Bożej”. W życiorysie św. Benedykta, napisanym przez św. Grzegorza Wielkiego, czytamy, że mąż Boży nie mógł inaczej postępować niż nauczał. Jako dobry przewodnik dał nam doskonały regulamin. Teraz pytam: czy zdajemy sobie doskonale sprawę, na czym polega nasze życie zakonne? Przede wszystkim mamy urządzić szkołę służby Bożej, więc klasztor nie jest ani domem wypoczynkowym, ani przytułkiem dla starców, ani domem handlowym (zwłaszcza po wojnie jest do tego inklinacja), tak samo nie jest akademią, ale miejscem, gdzie dusza poznaje Boga przez życie zakonne. Jeżeli szczególnie w nowicjacie mamy zdobyć wprawę do duchowych zmagań, to można powiedzieć, że całe życie zakonne jest ustawicznym nowicjatem. Każda szkoła ma swój program. Święty Benedykt spodziewa się, że program ten nie będzie za ciężki (jego Reguła w porównaniu z innymi jest najłagodniejszą). On – nauczyciel i ojciec – na samym początku zwraca uwagę swemu uczniowi: „Słuchaj, synu, nauk mistrza i nakłoń [ku nim] ucho swego serca. Napomnienia łaskawego ojca przyjmuj chętnie i wypełniaj skutecznie” (RB Prol. 1). On wie, że uczeń czasem może być roztargniony, dlatego przypomina: uważaj, słuchaj, nakłoń ucha! Wypada mu odpowiedzieć przez uległe nasze usposobienie. Lecz również na samym początku, mówi jakie będzie nasze pierwsze zadanie: powrót do Boga przez trud posłuszeństwa! Ponieważ człowiek zgrzeszył przez nieposłuszeństwo, i to już od zarania swego życia, dlatego nawet i w klasztorze grzech będzie mu zawsze towarzyszył, zawsze będzie przeciwko niemu. Święty Benedykt, wiedząc, że jesteśmy tak skłonni do samowoli, mówi o „trudzie posłuszeństwa”, a później powie o bonum obedientiæ, „o dobru posłuszeństwa”. Z chwilą, gdy dusza wróci do swego Boga przez trud posłuszeństwa, cała jej przeszłość zostaje zmazana, naprawiona / Karol van Oost OSB

Opracowania na podstawie dostępnego w bibliotece klasztoru maszynopisu dokonały Mniszki Benedyktynki od Nieustającej Adoracji Najświętszego Sakramentu (Sakramentki) w Warszawie oraz benedyktyni tynieccy

Suscipe me, Domine to początek formuły z Reguły św. Benedykta, przeznaczonej na moment składania ślubów monastycznych. W całości brzmi ona następująco: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum et vivam, et ne confundas me ab expectatione mea – „Przyjmij mnie, Panie, według Twej obietnicy, a żyć będę. I nie zawiedź nadziei mojej” (RB 58, 21). Są to słowa z Psalmu 118 i w trakcie obrzędu profesji monastycznej wypowiada się je po modlitwie konsekracyjnej. Mnich wyraża nimi oddanie siebie Bogu na służbę, zaufanie, że On przyjmie jego profesję. Ślubujący wierzy, że będzie w stanie je wypełnić tylko z pomocą łaski Bożej, dlatego całą swoją nadzieję pokłada właśnie w Nim. Zarazem uznaje, że śluby, które składa, nie są celem życia człowieka (tym bowiem jest zbawienie); wierzy natomiast, że są środkiem, dzięki któremu dojdzie do Boga.

Wszystkie polskie klasztory benedyktyńskie należą do Benedyktyńskiej Kongregacji Zwiastowania. Zgodnie z jej Konstytucjami formuła profesji monastycznej brzmi następująco:

Dzisiaj, dnia... roku..., ja, brat N.N. z diecezji... ślubuję na trzy lata (lub: rok, bądź uroczyście) stałość, obyczaje monastyczne i posłuszeństwo według Reguły świętego Benedykta i Konstytucji Kongregacji Zwiastowania, w klasztorze /opactwie... przed Bogiem i Jego Świętymi, w obecności Przewielebnego Ojca..., Opata tego klasztoru i jego mnichów.

Złożenie tej profesji pociąga za sobą prawa i obowiązki dotyczące czystości, ubóstwa, posłuszeństwa i życia wspólnego. Artykuły zawarte w niniejszym zbiorze wyjaśniają znaczenie biblijne i teologiczne ślubów monastycznych. Ukazują ich wielką wartość, która ma przyczynić się do osiągnięcia zbawienia przez tych, którzy zdecydowali się iść ich drogą. Mamy nadzieję, że książka ta będzie nie tylko pomocą w rozeznaniu powołania, ale również przybliży wszystkim charakter i istotę ślubów benedyktyńskich / Brunon Koniecko OSB

„Czy [nowicjusz] prawdziwie szuka Boga” to słowa św. Benedykta z Reguły (RB 58,7) opisujące, na co ma zawracać uwagę starszy mnich opiekujący się kandydatami do stanu mniszego. W rozdziale Reguły mówiącym o zasadach przyjmowania nowych osób do klasztoru podane są kryteria, które mają pomóc rozeznać, czy dana osoba ma powołanie mnisze. Pierwszym z nich jest umiejętność poszukiwania Boga.

Prawdziwy mnich ma tylko jedno pragnienie – wyrzec się siebie i iść za Chrystusem. Iść za Nim wszędzie, bo pragnie się tylko Jego. Dlatego pierwsi mnisi wychodzili na pustynię, dzięki czemu oddalali się od wszystkiego, żeby móc znaleźć Boga. Pragnienie Go to największe i jedyne pragnienie mnicha. Pustynia zaś miała sprawić, że będzie żył z Bogiem sam na sam. Człowiek zostaje mnichem nie dla siebie, ale dla Boga, a pośrednio też dla Kościoła. O osobie żyjącej życiem monastycznym mówi się, że jest kimś, kto szuka Boga. Każdy chrześcijanin jest do tego wezwany, ale mnich uczynił z tego styl życia.

Jeśli wybiera taki sposób przeżywania doczesności także dla Kościoła, to oznacza, że wspólnota monastyczna również jest miejscem, gdzie może spotkać Boga. Święty Benedykt uważał cenobitów, czyli żyjących we wspólnocie, za najdzielniejszy rodzaj mnichów (zob. RB 1,13). Duchowość benedyktyńska zasadza się na szukaniu Boga we wspólnocie, „pod regułą i opatem” (RB 1,2), jak powie św. Benedykt. Mnich, który zgodnie z nią żyje, realizuje swoje życie w określonym klasztorze i tamtejszej wspólnocie bratniej. Słusznie porównuje się ją do rodziny, z racji ślubów, które mnisi składają, i jest ona przestrzenią, w której benedyktyn prawdziwie szuka Boga.

Niniejsza pozycja jest zbiorem artykułów mnichów tynieckich z lat osiemdziesiątych, wydanych w tzw. serii z mniszkiem, obecnie już nieistniejącej. Tom 1 składa się z tekstów poświęconych duchowości benedyktyńskiej. Tom 2 będzie poświęcony ślubom mniszym. Artykuły tutaj zawarte ukazują istotne elementy powołania monastycznego a zarazem są świadectwem starszych braci, którzy żyli przed nami. Śmiało można powiedzieć, że to tradycja naszych ojców. W życiu mniszym była ona w wielkim poszanowaniu i uchodziła za wzór postępowania. Mamy nadzieję, że książka ta będzie nie tylko pomocą w rozeznaniu powołania, ale również przybliży wszystkim duchowość benedyktyńską / Brunon Koniecko OSB