Regułę św. Benedykta można uważać za rzymską syntezę myśli monastycznej wyrażanej w różnych regułach i pismach mnichów. Powstała około 530 r., prawdopodobnie na Monte Cassino, jako owoc doświadczenia jej autora. Opisuje życie harmonijne: jest w niej czas na modlitwę i pracę. Stanowi normę życia mnichów benedyktyńskich, cysterskich i kamedulskich. Może także służyć osobom świeckim zaangażowanym w życie religijne i związanych z wybranymi monasterami, czyli oblatów; mają oni rodziny, wykonują różne zawody, czasami piastują stanowiska ważne w życiu społecznym i publicznym.

Choć Reguła przede wszystkim porządkuje tryb życia w klasztorze, może być źródłem pouczeń także dla osób świeckich, stosownie do uprawianych przez nie zawodów i działań. W niniejszej książce jeden z naszych oblatów przedstawia rozważania na temat tego, jak Reguła św. Benedykta może uczyć polityków odpowiedzialnej służby Ojczyźnie i społeczeństwu. Autor głęboko wszedł w myśl świętego, korzystał także z dawniejszych tekstów, które mogły być pomocą dla autora Reguły, oraz z dawniejszych i nowszych komentarzy. Powstała wartościowa synteza, którą każdy może z pożytkiem przeczytać i przemyśleć, zastanowić się, jak zastosować praktyczny komentarz do Ewangelii, jakim jest myśl św. Benedykta, do swojego życia i działalności, by z pożytkiem służyć Bogu i ludziom.

Dzieło Odona składa się z siedmiu obszernych ksiąg poprzedzonych ogólnym wstępem; każdą z nich rozpoczyna niewielka Praefatio. Treść wszystkich części przedstawia historię w głównej mierze opartą na przekazie biblijnym, zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu. Badacze zgodnie określają Occupatio mianem streszczenia historii zbawienia, co oczywiście jest spostrzeżeniem trafnym.

Odon zawarł w swoim dziele odpowiedzi na trzy istotne pytania: kim jest człowiek, jaki powinien być oraz co powinni zrobić ludzie (w tym zwłaszcza mnisi), aby osiągnąć zbawienie? Nie stroni od surowych uwag, wyraża swój ból i wstyd z powodu tego, co się dzieje w środowisku monastycznym i na świecie poza nim. Obecna w dziele myśl antropologiczna nie ma jednak na celu potępienia ludzkiego rodzaju. Intencją autora jest raczej wskazanie typowych dla człowieka błędów oraz pouczenie, co odbiorcy powinni zrobić, by swoją naturę naprawić. Co więcej, poemat stanowi niemalże pochwałę ludzkiej istoty – apoteoza ta nie jest dosłowna, ale kryje się za metaforycznym, niekiedy bardzo krytycznym przekazem Occupatio. Człowiek, choć grzeszny, nadal jest wyjątkowy, gdyż jest dziełem samego Boga.

Occupatio Odona jest niezwykle obszernym, trudnym w interpretacji, ale też wyjątkowym źródłem. Poemat posłużył autorowi za narzędzie, dzięki któremu mógł przekazać wizję historii zbawienia, poszczególne etapy jego wizji soteriologii, dzieje grzechu, myśli na temat historiozofii i ludzkiej natury. Przedstawił również, jak powinno wyglądać idealne życie monastyczne i, przede wszystkim, jaki jest cel takiego życia. Przypomnijmy jednak, że postulat odnowy monastycyzmu nie oznaczał poprawy moralnej jedynie mnichów. Miał on mieć znacznie szersze reperkusje, wykraczające poza klasztorne mury.

Niezwykle delikatny, płynny w pisaniu i zachwycający subtelną urodą – spencerian script. W języku polskim znany pod nazwami: pismo spencerowskie lub spenceriańskie. System został opracowany przez Platta Rogersa Spencera w 1840 r. w Stanach Zjednoczonych. 

Punktem wyjścia dla tego stylu pisma była niezwykle popularna w tamtym czasie kursywa angielska. Spencer chciał zaprowadzić w niej takie zmiany, które pozwolą na płynniejsze i szybsze pisanie. Jednocześnie zapragnął stworzyć pismo o wyjątkowej urodzie, a za inspirację posłużyły mu obłe kształty kamieni, które oglądał w strumykach.

Na niezwykłą popularność nowego stylu pisma, jaką spencerian script szybko zdobył, złożyło się kilka wydarzeń, w tym: potrzeba odręcznego sporządzania urzędowej dokumentacji, zastąpienie piór ptasich piórami stalowymi, tzw. stalówkami, umożliwiającymi kreślenie bardziej precyzyjnych cienkich linii, a także powstanie szkoły, w której Spencer nauczał swojego pisma. Jego uczniowie rozpowszechniali naukę liter spencerowskich w całych Stanach Zjednoczonych, a w dość krótkim czasie zdobyły one uznanie również poza granicami tego kraju.

Pismo spencerowskie wyróżnia kilka charakterystycznych cech, spośród których z pewnością należy wspomnieć o konstrukcji ciągłej liter. Oznacza to, że zarówno małe, jak i duże są pisane – poza nielicznymi wyjątkami – bez odrywania ręki. Takie rozwiązanie sprawia, że choć w początkowej fazie nauki pisania tak pomyślana konstrukcja liter przysparza nieco problemów, to w ostatecznym efekcie umożliwia pisanie płynne i szybkie. Z pewnością szybsze, niż wówczas, gdy do napisania jednej litery musimy wykonać kilka ruchów z przeniesieniem pióra.

"Piękna Litera" zdobyła wyróżnienie w 57. konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na Najpiękniejsze Książki Roku 2016! W kategorii "Podręczniki, materiały edukacyjne i szkoleniowe". Więcej informacji znajdziesz TUTAJ

Piękna Litera ® jest zastrzeżonym znakiem towarowym.

Podręcznik przeznaczony jest wyłącznie do użytku prywatnego. Wykorzystywanie go do celów komercyjnych (w tym do prowadzenia działalności edukacyjnej) możliwe jest tylko za pisemną zgodą autorek.

BARDZO WAŻNA UWAGA. Proszę się nie dziwić, jeżeli po otwarciu egzemplarza zobaczycie goły grzbiet z widocznym szyciem, to był zamierzony cel. Już wyjaśniamy, dlaczego… Książka „Piękna Litera” oprawiona jest w specjalną oprawę, zwaną broszurą szwajcarską. Cecha charakterystyczna takiego rodzaju oprawy to otwarty grzbiet i umocowanie okładki tylko do tylnej części bloku książki. Dzięki temu rozwiązaniu można zobaczyć łączenie składek, które, podobnie jak w książce dawnej, są szyte i tworzą dekoracyjne „zwięzy”. Oprawa taka jest bardzo estetyczna i trwała dzięki dodatkowemu klejeniu... A więc prosimy, by się nie martwić – nie jest to jakiś defekt i niedopracowanie.

Wśród licznych bohaterów skandynawskich sag wyróżniającą się postacią jest Ragnar Lodbrok („Włochate Spodnie”) – półlegendarny duński wiking i król, w którego życiu równie wielką rolę co jego wojenne sukcesy odegrały kobiety. Współcześnie sławy przysporzył mu serial „Wikingowie” – został jego głównym bohaterem, scenarzyści uczynili jednak kluczowymi postaciami także dwie żony Ragnara, nie tylko idąc za obecnymi trendami, ale też kierując się przekazami na temat słynnego wojownika. Skandynawscy autorzy wymieniają ich łącznie trzy – Lagerthę, Thorę i Aslaug. Każda z nich odegrała niebagatelną rolę w życiu duńskiego wikinga, m.in. poprzez urodzenie mu synów, choć ich liczba oraz tożsamość różnią się pomiędzy poszczególnymi źródłami. Poszukując w skandynawskich tekstach postaci modelowego wikińskiego bohatera, Ragnar z pewnością jawi się jako bliski ideałowi heros, który odnosi sukces zarówno na polach bitew, jak i w kontynuacji dynastii, by wreszcie ponieść dramatyczną śmierć i trafić do Walhalli.

Niniejsza praca jest dalszym ciągiem moich rozważań nad przynależnością cywilizacyjną Białorusi i narodu białoruskiego. W pracy Europa Wschodnia w zderzeniu cywilizacji przedstawiłem poglądy wybitnych teoretyków wielości cywilizacji na Europę Wschodnią i samą Białoruś. Wybrałem w tym celu myślicieli powszechnie uważanych za twórców tej teorii: historiozofów Mikołaja Danilewskiego, Konstantina Leontiewa, Oswalda Spenglera, Arnolda J. Toynbeego i Feliksa Konecznego. Do tego grona zaliczyłem też etnologa Lwa Gumilowa i politologa Samuela P. Huntingtona ze względu na rozgłos jego teorii „zderzenia cywilizacji”.

Czarny Obelisk Salmanasara III – odnaleziony w ruinach starożytnego Kalhu (współ. Nimrud, Irak) monument pokryty inskrypcjami i reliefami – należy do najważniejszych źródeł do dziejów Asyrii w IX w. p.n.e. Ten wyjątkowy zabytek jest cennym źródłem wiedzy o kampaniach militarnych i złożonych relacjach dyplomatycznych Wschodu starożytnego w okresie nowoasyryjskim. Jeden z reliefów poświęcony został trybutowi Jehu, króla Izraela – ta niezwykła konwergencja źródeł asyryjskich i biblijnych sprawia, że Czarny Obelisk stanowi kluczowe ogniwo łączące asyriologię z badaniami nad Biblią hebrajską i historią starożytnego Izraela.

Niniejsza monografia to pierwsza w języku polskim edycja naukowa tego fundamentalnego zabytku. Zawiera pełny przekład inskrypcji z Czarnego Obelisku wraz z transliteracją tekstu akadyjskiego, charakterystykę stanowiska archeologicznego w Nimrud, opis okoliczności odkrycia monumentu oraz omówienie jego ikonografii i historii badań. Rozbudowany komentarz historyczny pozwala czytelnikowi zagłębić się w zawiłości dziejów politycznych i militarnych IX wieku p.n.e., ze szczególnym uwzględnieniem relacji Asyrii z Izraelem i państwami aramejskimi.

Praca ta wypełnia istotną lukę w polskiej literaturze naukowej, udostępniając szerokiemu gronu odbiorców – od studentów po badaczy Wschodu starożytnego – jedno z najważniejszych świadectw potęgi imperium nowoasyryjskiego, i zarazem stanowi model nowoczesnej edycji źródłowej w dziedzinie studiów bliskowschodnich.

Niniejszy podręcznik retoryki spełniać ma cel dydaktyczny: początkującym winien utorować drogę do fenomenologicznie i historycznie doniosłych badań nad sztuką literacką, a ponadto ma służyć pomocą filologom zajmującym się praktyką interpretacji tekstów.

Jednakże cel ten z konieczności narzuca pewne ograniczenia. Przede wszystkim uniemożliwia przedstawienie historii klasycznej, średniowiecznej oraz współczesnej retoryki. Taka historia musiałaby bowiem obejmować nie tylko systemy retorycznego kształcenia, ale również indywidualne fenomeny teorii i praktyki, to zaś byłoby wykonalne tylko w obrębie wielotomowego studium. Z drugiej strony, chronologiczne ograniczenie pracy do okresu średniowiecza albo doby nowożytnej zrodziłoby pytanie o ogólną użyteczność takiego dzieła, nawet dla opisu samego średniowiecza albo czasów nowożytnych. Stąd podręcznik ten jest próbą ograniczonego przedstawienia antycznej retoryki, uwzględniającą również myśl średniowiecza oraz doby nowożytnej. Zakres fenomenów retorycznych w starożytności umożliwia włączenie źródeł poklasycznych, indywidualnych fenomenów, z którymi styka się interpretator średniowiecznej i nowożytnej literatury. Niewątpliwie więc badacze opierają się na niezawodnym fundamencie, jeśli wybierają „świat klasyczny” jako punkt wyjścia dla swoich rozważań.

Cel naszego opisu ma na uwadze wyjaśnienie owego fundamentu (der Boden). Historyczny rozwój klasycznej retoryki został ukazany przez Vinzenza Buchheita w jego Historischen Einführung in die antike Rhetorik.

Niniejsze opracowanie nie rości sobie pretensji do pełnego opisu starożytnych fenomenów i terminów retorycznych: ograniczenia formalne zmusiły autora do wyboru najistotniejszych przykładów. Z drugiej strony, było również konieczne, z punktu widzenia literackiego znaczenia retoryki, wyjście poza strukturę samej retoryki, i przynajmniej szkicowe ujęcie pokrewnych dziedzin gramatyki oraz poetyki.

Wartość niniejszego tomu, który wyrósł z dziesięciu lat doświadczeń nauczania literatury na uniwersytecie w Münster, można będzie ocenić dopiero w praktyce, szczególnie w praktyce analizy tekstów. Rozwój retoryki, która obejmuje ponad 2000 lat, jest ciągle żywy i płodny. Byłoby zdumiewające, gdyby trwałe dokonania starożytnej refleksji nad językiem i literaturą od 450 r. p.n.e. do 600 r. n.e. nie prowadziły do odkryć wartych nawet dzisiaj poważnych badań, ponieważ językowe i literackie wykształcenie starożytnych pozostawało w trwałym związku z wczesnym życiem publicznym: „retoryzacja” (Rhetorisierung) literatury była nieuniknioną konsekwencją tego związku. Retoryka stała się „publicystyką” (traktowaną całkowicie poważnie), creuset literatury, filozofii, życia publicznego oraz szkolnictwa. Ponadto, należy zaznaczyć, iż przy zetknięciu literatury z retoryką badacz tej pierwszej nie może pozostawiać literackiej retoryki na uboczu, ani względem literackiej organizacji idei i języka, ani zwłaszcza odnośnie do treści właściwej dla literatury w najszerszym jej rozumieniu. Naukę literackiej retoryki można rozumieć jako swego rodzaju antidotum, jako ochronę przeciwko wszelakim, zbyt pospiesznym aktualizacjom związku z indywidualnością danego dzieła sztuki i jego indywidualnym twórcą. Retoryka usiłuje ukazać langue, które jest konwencjonalnym środkiem ekspresji parole. Langue bez parole jest martwe, zaś parole bez langue jest nieludzkie: język, sztuka, życie społeczne i jednostkowe przedstawiają dialektyczną wzajemną zależność pomiędzy langue a parole. Zadaniem niniejszego podręcznika jest tedy ułatwienie pierwszego oglądu owych fenomenów literackiego langue.

Pragnę w tym miejscu złożyć podziękowania Wolfgangowi Babilasowi za Jego nieocenioną pomoc przy składaniu tej pracy do druku, za cenne wskazówki bibliograficzne oraz twórcze, krytyczne opracowanie samego materiału. Szczególne podziękowania składam Alfonsowi Weischemu oraz Berndowi-Reinerowi Vossowi za pomoc edytorską, a także Peterowi Rongemu, Barbarze Ronge-Tilmann i Christii Kriele-Grothues za opracowanie indeksów. (Wstęp autora)